Nghề gác kèo ong ở rừng u minh Cà Mau

Khi nói đến Mũi Cà Mau là nơi “Đất nở ra, rừng biết đi, biển sinh sôi” là nói đến vị thế, tiềm năng và triển vọng. 
 Khi nói đến Mũi Cà Mau là nơi “Đất nở ra, rừng biết đi, biển sinh sôi” là nói đến vị thế, tiềm năng và triển vọng, mà mỗi địa danh, mỗi vùng đất, mỗi cánh rừng đều gắn với hình ảnh văn hoá, di tích, danh thắng, con người Cà Mau, Đất mũi vươn ra ngán ngữ những đường biển quan trọng thuận lợi cho việc giao lưu kinh tế, văn hóa với các nước trong khu vực.
 Cà Mau là một tỉnh cực Nam của Tổ quốc, Mũi Cà Mau (mốc toạ độ GPS0001), là địa danh có ý nghĩa kinh tế - chính trị, ý nghĩa thiêng liêng đối với nhân dân cả nước. Cà Mau còn nổi danh với rừng tràm U minh, rừng đước Năm Căn bao quanh Đất Mũi từ Tây sang Đông. Rừng và biển đã tạo cho Cà Mau sức thu hút  đối với du khách đến để chiêm ngưỡng bức tranh hài hòa của rừng bạt ngàn, biển bao la  trong xanh tuyệt vời và nhiều cảnh đẹp danh thắng do thiên nhiên kiến tạo, với thế mạnh, tiềm năng hiện có nếu chúng ta đầu tư xây dựng và khai thác đúng mức sẽ mang lại các giá trị to lớn về kinh tế cũng như về hiệu quả xã hội, bảo vệ tích cực về mặt môi trường.

           Vùng rừng tràm U Minh Hạ thuộc tỉnh Cà Mau nằm trên địa bàn 05 xã Khánh Lâm, Khánh An, Nguyễn Phích (huyện U Minh), xã Khánh Bình Tây Bắc, Trần Hợi (huyện Trần Văn Thời) với diện tích 40.774 ha, trong đó Vườn Quốc gia  U Minh Hạ có  8.528 ha với 2.953 ha rừng được bảo vệ nghiêm ngặt. Vườn Quốc gia U Minh Hạ đã được UNESCO công nhận là một trong 3 vùng lõi có Khu dự trữ sinh quyễn  thế giới Mũi Cà Mau.
           Hiện nay, rừng tràm U Minh Hạ chủ yếu là rừng trong sau khai thác hoặc sau cháy rừng (chiếm 52% tổng diện tích) diện tích này nằm toàn bộ trên vùng đệm phần lớn được giao khoán cho dân. Vùng đệm Vườn Quốc gia U Minh Hạ là nơi sinh sống và gắn liền với các hoạt động của nhân dân. Gắn liền với điều kiện tự nhiên và hệ sinh thái rừng tràm, đặc biệt là sự thích nghi và phát triển chiếm ưu thế của cây tràm, loài mật ong cũng phát triển theo và cho sản phẩm đặc trưng của rừng tràm.
            Để phát triển nghề truyền thống và nghề gác kèo ong vùng rừng tràm U Minh, được sự hỗ trợ về kinh phí của Văn phòng UNESCO Hà Nội, nhóm biên soạn trực tiếp tham gia nghiên cứu và xây dựng hai mô hình trình diễn gác kèo ong tại “Tập đòan 19/5” và “Ấp Vồ Dơi” để chứng minh rằng nghề gác kèo ong truyền thống không những khôi phục được mà còn góp phần cho bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế cho cộng đồng địa phương.
            Ngày 12/6/2012 Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyễn tỉnh Cà Mau, tổ chức hội thảo “Tổng kết mô hình thí điểm gác kèo ong, biện  pháp phát triển nghề truyền thống vùng rừng tràm U Minh Hạ”. Hội thảo đã tổng kết dự án phát triển nghề truyền thống gác kèo ong, bước đầu thực hiện mang lại hiệu quả thiết thực, đây là một mô hình sản xuất nghề rừng được xã hội hóa, người quản lý trực tiếp là chủ hộ, được sản xuất và tiêu thụ sản phẩm mật ong dưới tán rừng có tổ chức quản lý bảo vệ rừng, người dân tích cực tham gia phòng cháy chữa cháy rừng, xem rừng như là tài sản, là “nồi cơm” của họ  nên ra sức bảo vệ để có cuộc sống ổn định.
            Qua kết quả thí điểm hai mô hình tại Tập đoàn 19/5 có 22 hộ tham gia và thực hiện 220 bộ kèo, 22 bộ đồ bảo hộ lao động, 22 bình phun khói, sản phẩm mật ong đạt 2.150 lít, trung bình 98 lít mật ong/hộ. Tại ấp Vồ Dơi có 15 hộ dân tham gia với 150 bộ kèo, 15 bộ đồ bảo hộ lao động, 15 bình phun khói, sản lượng mật 480 lít, trung bình 32 lít mật ong/hộ.
            Mật ong rừng tràm U Minh Hạ hiện nay đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa tập thể do Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ cấp năm 2011), đây là sản phẩm đặc trưng  mà thiên nhiên ban tặng cho rừng tràm U Minh hạ. Với hương vị đặc biệt và nhiều công dụng trong Y học, bảo vệ tăng cường sức khỏe con người sản phẩm mật ong rừng tràm U Minh hạ đã trở thành một đặc sản  nổi tiếng trong nước và thế giới.